Mistrzostwa świata w Ameryce Północnej to kolejna wielka impreza piłkarska, na jaką czeka świat. Po raz pierwszy w historii bezpośredni awans do turnieju finałowego wywalczą aż 48 reprezentacje, co siłą rzeczy spowodowało zmiany w eliminacjach do MŚ na całym świecie. Kto zagra na amerykańskim czempionacie? Oto zasady awansu!
Jakie są zasady awansu na Mundial 2026?
Na mundialu w Katarze było osiem grup po cztery zespoły. Teraz liczba grup wzrośnie aż do 12, by pomieścić w składzie turnieju kolejnych 16 drużyn. Wychodzi więc na to, że mistrzostwa świata, które będą rozgrywane w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie oraz Meksyku, będą trwały tydzień dłużej niż mistrzostwa świata w Katarze. Będą nie 64, a 104 spotkania, natomiast finaliści mundialu, czyli najlepsze drużyny turnieju, zagrają nie 7, a 8 meczów. To, co decyduje o awansie na MŚ 2026, jest zależne od kontynentalnej federacji, która organizuje eliminacje. Świat mocno się bowiem różni, tak jak różna jest siła poszczególnych reprezentacji czy choćby wielkość konkretnych części świata. Warto w tym miejscu przypomnieć, jak zmieniła się liczba poszczególnych przedstawicieli kontynentów, którzy zagrają w meczach grupowych kolejnego mundialu:
- Europa (UEFA) – 16
- Afryka (CAF) – 9
- Azja (AFC) – 8
- Ameryka Południowa (CONMEBOL) – 6
- Ameryka Północna (CONCACAF) – 3 + 3 gospodarzy
- Oceania (OFC) – 1
- Baraż interkontynentalny – 2 (po jednym przedstawicielu będą w nim miały: Azja, Afryka, Ameryka Południowa i Oceania, a dwóch Ameryka Północna)
Oprócz zasad awansu na Mundial 2026, warto sprawdzić również zasady mistrzostw świata w piłkę nożną.
Jak wyglądają eliminacje na Mundial 2026?
Najlepsze drużyny zostaną wyłonione na poszczególnych kontynentach. Terminarz rozgrywek oraz ich format różnią się znacząco w zależności od tego, o jakiej części świata mowa.
Europa – UEFA
Stary Kontynent zwyczajowo będzie miał najwięcej przedstawicieli na mundialu. Raz, że to najsilniejsza piłkarska część globu, dwa – taka Ameryka Południowa ma mniej przedstawicieli w ogóle niż UEFA otrzyma miejsc na mistrzostwach świata. Na Starym Kontynencie o bilet do USA, Meksyku i Kanady walczą 54 ekipy. Z Europy w pierwszej kolejności awansują na MŚ zwycięzcy grup, których w sumie będzie 12. Warto w tym miejscu pamiętać, że o ile na Euro oraz eliminacjach do niego w momencie, gdy dwa zespoły mają taką samą liczbę punktów, o miejscu w grupie decyduje bilans bezpośrednich starć, o tyle na mundialach i eliminacjach do nich przy równej liczbie punktów bierze się pod uwagę najpierw bilans bramkowy. W dalszej kolejności patrzy się na to, jaka jest liczba goli strzelonych, a potem bilans bezpośrednich meczów. Jeśli te elementy nie dadzą rozstrzygnięcia, decyduje klasyfikacja fair play (kartki). Jeśli nawet ona nie wyłoni odpowiedzi, zarządzić powinno się losowanie.
Wracając jednak do eliminacji UEFA, oprócz 12 najlepszych reprezentacji szanse na awans będą mieli też ci z drugich miejsc, którzy razem z 4 zespołami wybranymi na podstawie osiągnięć w Lidze Narodów zagrają w barażach. Walka 16 ekip wyłoni 4 ostatnich uczestników mistrzostw świata. Europa eliminacje do MŚ 2026 planuje na cały rok 2025 (koniec w połowie listopada). Baraże odbędą się na początku 2026 r.
Afryka – CAF
W kwalifikacjach w strefie afrykańskiej o mundial grają 54 drużyny. Podzielono je w prosty sposób na 9 grup po 6 reprezentacji w każdej. Każdy zagra z każdym u siebie i na wyjeździe. Zmagania zaczęły się jesienią… 2023 roku, gdy obyły się 2 kolejki. W 2024 roku odbyły się 2 następne kolejki, a cała reszta odbędzie się w 2025. Zwycięzcy grup wywalczą awans do mistrzostw świata, z kolei 4 najlepsze zespoły z drugich miejsc zagrają w play offach o to, która z nich będzie reprezentować Czarny Ląd w barażu interkontynentalnym.
Azja – AFC
Azjaci mają mniej państw do grania niż Europa i Afryka, bo 46. Jednakże z racji wielkości kontynentu i dysproporcji pomiędzy najsłabszymi (Brunei, Timor Wschodni czy Mongolia) a najsilniejszymi (Japonia, Korea Południowa) eliminacje podzielono aż na 5 rund. W pierwszej przesiano tych najsłabszych, którzy potrafili zanotować wyjątkowo niekorzystny bilans bramkowy (np. Brunei uległo Indonezji w sumie 0:12, a Makau 1:5 Myanmarowi, który i tak jest chłopcem do bicia). W drugiej rundzie do gry weszli ci najmocniejsi w Azji, ale również odsiano w niej połowę tych słabszych, jak np. Afganistan, Tajlandia, Chiński Tajpej czy Filipiny.
W trzeciej rundzie rywalizuje 18 zespołów podzielonych równo na trzy grupy. Faza ta już decyduje o awansie na MŚ. Z każdej grupy promocję wywalczą dwie najsilniejsze ekipy. Drużyny z miejsc 3.-4. (w sumie 6 państw) przejdą do czwartej rundy, gdzie zostaną podzielone na dwie grupy po 3 ekipy. Zwycięzcy grup także awansują na mistrzostwa, z kolei drugie zespoły zagrają ze sobą w piątej rundzie o prawo do występu w barażu interkontynentalnym.
Czytaj również:
- Zwycięzcy Mistrzostw Świata w piłce nożnej. Kto dołączy do tego grona?
- Historia piłkarskich Mistrzostw Świata w pigułce
- Gospodarze Mistrzostw Świata w piłce nożnej
- Kalendarz Mistrzostw Świata w piłkę nożną
- Baraże Mundial 2026. Kto awansuje na Mundial?
Ameryka Południowa – CONMEBOL
Najprościej mają się sprawy w Ameryce Południowej, gdzie nie ma mowy o żadnej fazie pucharowej czy zbędnych kombinacjach. W federacji CONMEBOL występuje tylko 10 reprezentacji, które grają w jednej, wielkiej tabeli eliminacyjnej. Z racji poszerzenia składu mistrzostw aż 6 z nich wywalczy bezpośredni awans na mundial. Ostatnie mecze zostaną rozegrane we wrześniu 2025, a drużyna, która skończy na 7. miejscu, zagra w barażu interkontynentalnym. Taki układ sprawia, że z Ameryki Południowej trudniej na MŚ nie awansować niż awansować!
Ameryka Północna – CONCACAF
Z racji tego, że Stany Zjednoczone, Kanada i Meksyk organizują najbliższy globalny czempionat, nie muszą grać w eliminacjach. To oznacza, że turniej kwalifikacyjny został pozbawiony w praktyce najcięższych dział! O pozostałe 3 bilety bezpośrednie do turnieju finałowego walczą 32 ekipy. W pierwszej rundzie zagrały tylko 4 najniżej notowane drużyny, co poskutkowało… debrami Wysp Dziewiczych – Brytyjskie wyeliminowały po karnych te Amerykańskie. W drugiej rundzie zespoły (30) zostały podzielone na 6 grup po 5, a z każdej dwie najlepsze reprezentacje zagrają w trzeciej rundzie. Tam znowu będą grupy, tyle że 3 po 4. Ich zwycięzcy awansują na turniej, a 2 z 3 ekip z drugich miejsc zyskają prawo do walki w barażu interkontynentalnym.
Oceania – OFC
Najmniej prestiżowa część piłkarskiego świata ma tylko jednego przedstawiciela, który awansuje na turniej bezpośrednio (zapewne Nową Zelandię). Z racji specyfiki regionu i tego, że kraje są porozrzucane na całym Oceanie, każde okienko reprezentacyjne jest organizowane przez inną wyspę. W pierwszej rundzie cztery najsłabsze drużyny OFC walczyły o awans do drugiego etapu, gdzie czekała pozostała siódemka (wygrało Samoa). Tam w fazie grupowej wydzielono 2 grupy po 4 ekipy, skąd po dwie najlepsze awansowały dalej. Następnie rywalizacja w trzeciej rundzie odbędzie się na zasadzie półfinału i finału, którego wygrany pojedzie do Ameryki Północnej. Przegrany zagra w barażu interkontynentalnym.
Liga Narodów a Mistrzostwa Świata
Gdy powstała Liga Narodów, by wytworzyć jej prestiż i podnieść znaczenie zadecydowano, że wyniki osiągane w jej ramach mogą pomóc drużynom awansować na wielkie turnieje. Skorzystała na tym chociażby reprezentacji Polski. Rezultaty Ligi Narodów łączą się z rezultatami eliminacji, by wyłonić 16 zespołów do baraży, które zagrają o pozostałe 4 miejsca na mistrzostwach, jakie przysługują strefie UEFA. Do nich dostanie się 4 najlepszych zwycięzców grup Ligi Narodów, którzy nie zajęli dwóch pierwszych miejsc w grupach eliminacyjnych do MŚ. Jeśli nie uda się znaleźć tylu zwycięzców (tzn. że zespoły te skończyły eliminacje na miejscach 1.-2.), dobierane będą najlepsze drużyny wg ogólnego rankingu Ligi Narodów. Reprezentacja Polski na pewno będzie obserwować te zestawienia.
