Zasady mistrzostw świata. Co nowego na mundialu w Katarze?

zasady mistrzostwa swiata pilka nozna 2022

Każda impreza piłkarska ma swoje własne zasady i nie inaczej jest z mistrzostwami świata. Mundial w Katarze zbliża się wielkimi krokami, więc warto przypomnieć sobie najważniejsze reguły z nim związane. Przedstawiamy format eliminacji MŚ 2022 na wszystkich kontynentach oraz zasady turnieju finałowego!

Mundial w Katarze będzie ostatnim, w którym udział wezmą 32 reprezentację. Od następnego turnieju będzie to już 48 zespołów. FIFA ma w swoich szeregach 211 państw członkowskich, co oznacza, że na całym świecie aż 210 krajów walczy w eliminacjach do mistrzostw. Katar rzecz jasna nie musiał tego robić, bo jest gospodarzem. Miejsca w czempionacie podzielone zostały następująco:

  • Europa (UEFA): 13 reprezentacji
  • Afryka (CAF): 5 reprezentacji
  • Ameryka Południowa (CONMEBOL): 4 reprezentacje
  • Azja (AFC): 4 reprezentacje
  • Ameryka Północna i Środkowa oraz Karaiby (CONCACAF): 3 reprezentacje
  • Gospodarz
  • Dwaj zwycięzcy barażu międzykontynentalnego, w którym w pary dobierają się drużyny z Ameryki Południowej, z Azji, z Ameryki Północnej i Środkowej oraz Karaibów, a także z Oceanii. Zwycięzca pary awansuje do fazy grupowej MŚ 2022

Turniej finałowy – zasady mistrzostw świata w Katarze

32 reprezentacje podzielono na 8 grup, choć 3 miejsca mają przy sobie jeszcze znaki zapytania. Ciągle nieznany jest jeden uczestnik europejski (Walia, Szkocja lub Ukraina) oraz zwycięzcy barażu interkontynentalnego (Kostaryka lub Nowa Zelandia oraz Peru lub Zjednoczone Emiraty Arabskie lub Australia) Zespoły zagrają w grupach na zasadzie każdy z każdym, ale bez rewanżów. Dwie najlepsze ekipy awansują do kolejnej rundy. Drabinka fazy pucharowej (czyli tej następującej po fazie grupowej) jest już wstępnie ustalona. I tak zwycięzca grupy A zagra z drugą drużyną grupy B i na odwrót. Podobne pary tworzą grupy C – D, E – F oraz G – H.

Drabinka jest ułożona jednak w taki sposób, aby zespoły ten samej grupy najprędzej trafiły na siebie ponownie ewentualnie w finale (lub meczu o 3. miejsce). Na mistrzostwach świata nie ma rewanżów. O ewentualnym rozstrzygnięciu spotkania fazy pucharowej w razie konieczności będą decydować dogrywki bądź rzuty karne.

Co ciekawe, w trakcie poprzednich wielkich imprez dane mistrzostwa zawsze inaugurował meczem gospodarz. Tym razem jednak Katar nie wystąpi jako pierwszy, a jako trzeci. Spotkaniem otwarcia będzie mecz Senegalu z Holandią, a później Anglia zagra z Iranem. Dopiero wtedy na boisko wybiegną Katarczycy, którzy zmierzą się ze Stanami Zjednoczonymi.

Gdzie będą grali przedstawiciele poszczególnych grup?

  • Grupy A, B, E i F zagrają na stadionach: Al Bayt Stadium (w Al Khor), Khalifa International Stadium (w Dosze), Al Thumama Stadium (w Dosze), Ahmed bin Ali Stadium (Ar-Rajjan)
  • Grupy C, D, G i H zagrają na stadionach: Lusail Iconic Stadium (w Lusaij), Ras Abu Aboud Stadium (w Dosze), Education City Stadium (w Ar-Rajjan), Al Janoub Stadium (w Al Wakrah)

Finał mistrzostw świata 2022 w Katarze zostanie rozegrany na Lucail Iconic Stadium.


Czytaj także:


Informacje o MŚ 2022 w pigułce

W wielu aspektach katarskie mistrzostwa będą pierwsze w historii. Po raz pierwszy turniej rozegra się na Bliskim Wschodzie, po raz pierwszy w kraju islamskim, po raz pierwszy odbędzie się końcem jesieni, a nie latem. Wezmą w nim udział 32 reprezentacje, które są zrzeszone w FIFA, a więc globalnej piłkarskiej federacji odpowiadającej m.in. właśnie za organizację mundiali.

Turniej odbędzie się na 8 stadionach zlokalizowanych w 5 miastach. Aż 3 areny znajdują się w Dosze (stolica), 2 w Ar-Rajjan (Al Rayyan), a po jednej w Lusajl, Al Khor (Al-Chaur) oraz Al Wakrah. Organizator przyszłorocznej imprezy jest także najmniejszym państwem, jakie kiedykolwiek podjęło się takiego zadania.

Przy okazji losowania grup mistrzostw świata, które odbyło się 1 kwietnia, wprowadzono też nowe zasady kadrowe. Trenerzy jednogłośnie zadecydowali o tym, aby poszerzyć liczebność składów, które zostaną wzięte na turniej z 23 na 26. Co więcej, potwierdzono także, że zgodnie z ogólnoświatowym trendem, zaistniałym w czasie pandemii, w trakcie meczów szkoleniowcy będą mogli przeprowadzić nie 3, a 5 zmian.

⚽ Sprawdź kursy na Mistrzostwa Świata w piłce nożnej! Odbierz bonusy bukmacherskie i typuj faworytów!

PressFocus // fot. Seb Wells

Zasady eliminacji do MŚ 2022

Eliminacje w Europie – zasady

Stary Kontynent jest piłkarsko najsilniejszy. W związku z tym może cieszyć się przywilejem aż 13 reprezentacji, które zagrają w Katarze. W eliminacjach brało udział 55 drużyn, które zostały podzielone na 10 grup. Połowa z nich miała w swoim składzie 5 zespołów, druga połowa 6 zespołów. Reprezentacje grały w grupach każdy z każdym na zasadzie meczu i rewanżu, a zwycięzca bezpośrednio awansował na mundial. Pozostałe 3 miejsca zostały rozdzielone dla zwycięzców baraży.

W tych wzięło udział 12 ekip: 10 drużyn, które zajęły drugie miejsca w grupach oraz 2 najlepszych zwycięzców Ligi Narodów, którzy wcześniej nie awansowały na mundial. W praktyce więc przedstawicielami LN mogą być drużyny, które w żaden inny sposób nie miałyby szansy dostać się na mistrzostwa świata.

Te 12 ekip zostało podzielonych na 3 grupki po 4 reprezentacje. Takie „czwórki” podzielone na pary zagrały na zasadzie play-off (półfinały i finał). Zwyciężyła Polska i Portugalia. Do wzięcia zostało jeszcze 1 wolne miejsce. Z racji tego, że Ukraina została zaatakowana przez Rosję, jej mecz ze Szkocją przełożono na 1 czerwca. Zwycięzca tego spotkania zmierzy się 5 czerwca w Cardiff z Walią i awansuje na mistrzostwa.

Baraże el. MŚ 2022 odbyły się 24-25 i 28-29 marca.

Eliminacje w Azji

Na terenie największego kontynentu walkę o mundial rozpoczęło 46 krajów. 12 najsłabszych – biorąc pod uwagę ranking FIFA, czyli m.in. Kambodża, Mongolia, Guam czy Sri Lanka – zostało podzielonych na pary i rozegrało dwumecze, których zwycięzcy przeszli do drugiej rundy. W eliminacjach zostało więc 40 ekip i utworzyły one 8 grup po 5 zespołów. W ich obrębie każdy grał z każdym mecz i rewanż.

Zwycięzcy grup awansowali do trzeciej rundy razem z czterema najlepszymi drużynami z drugich miejsc – choć w praktyce trzeba mówić o pięciu najlepszych, bo namieszał trochę Katar. Gospodarz mundialu awans na turniej ma zapewniony, ale i tak grał w eliminacjach. Wygrał swoją grupę, ale nie było sensu, by nadal brał udział w kwalifikacjach, w związku z czym dobrano piątą reprezentację z drugiego miejsca, która wskoczyła w jego miejsce.

Pozostałe 12 ekip w trzeciej rundzie podzielono na dwie grupy i rywalizowały one ze sobą tak, jak w drugiej rundzie – każdy z każdym, mecz i rewanż. Po dwie najlepsze drużyny z obu grup wywalczyły bezpośredni awans na mundial.. Dwa zespoły z trzecich miejsc, zmierzą się z kolei w barażu (czwarta runda) o to, kto będzie przedstawicielem Azji w barażu międzykontynentalnym. Zjednoczone Emiraty Arabskie podejmą 7 czerwca Australię.

Czytaj także: Eliminacje MŚ 2022 Azja. Kto jedzie na mundial?

PressFocus // fot. Nikku

Eliminacje w Afryce

Na Czarnym Lądzie grały 54 reprezentacje. Podobnie jak w Azji, w pierwszej rundzie zmierzyły się tylko najsłabsze ekipy. 28 najgorszych drużyn (na podstawie rankingu FIFA, m.in. Zimbabwe, Togo, Angola) zostało podzielonych w pary, a zwycięzcy dwumeczu przeszli do drugiej rundy. W niej 40 drużyn podzielono na 10 grup po 4 ekipy, których zwycięzcy awansowali do ostatniej rundy.

Tam ponownie reprezentacje podzielono w pary, które zagrały ze sobą na zasadzie meczu i rewanżu. Wygrani awansowali na mistrzostwa świata. Tak jak i w Europie, tak w Afryce żadna drużyna nie jest nigdy przewidziana do barażu międzykontynentalnego.

Sprawdź: Eliminacje MŚ 2022 Afryka. Jak wyglądała sytuacja w turnieju kwalifikacyjnym?

Eliminacje w Ameryce Południowej

Choć przedstawiciele Ameryki Południowej jako jedyni na świecie mogą rywalizować z Europą pod względem jakości piłkarskiej, to w eliminacjach udział brało ich ledwie 10. Istnieją co prawda jeszcze 3 państwa, które leżą na tym kontynencie, ale z racji swojej słabości rywalizują one wraz z Ameryką Północną, Środkową i Karaibami. Mowa o Surinamie, Gujanie oraz Gujanie Francuskiej.

W Ameryce Południowej sprawa była więc bardzo prosta. Istniała jedna duża grupa, w której każdy grał z każdym mecz oraz rewanż. Cztery najlepsze zespoły awansowały z automatu na mistrzostwa świata, natomiast piąta (Peru) zagra w barażu międzykontynentalnym.

Czytaj także: Eliminacje MŚ 2022 – Ameryka Południowa. Kto wywalczy awans do Kataru?

Eliminacje w Ameryce Północnej, Środkowej i Karaibach

W tej strefie pojawiło się spore zamieszanie, kiedy tamtejsze władze (CONCACAF) ogłosiły latem 2019 roku nowy format eliminacji. Był on jednak mocno krytykowany, ponieważ w praktyce uniemożliwiał większości reprezentacji – znacznie odstających jakością od kilku najmocniejszych – bezpośredni awans na mistrzostwa. Mogły to zrobić tylko przez ewentualny baraż międzykontynentalny. Ostatecznie głównie z powodu pandemii CONCACAF zmienił format, który prezentował się następująco.

Pięć najlepszych reprezentacji – tj. Meksyk, USA, Kostaryka, Jamajka i Honduras – zostały „zwolnionych” z obu pierwszych rund. W pierwszej z nich zagrało 30 pozostałych zespołów, które podzielono na 6 pięciodrużynowych grup. Później jednak z eliminacji wycofała się Saint Lucia, ale nie miało to żadnego wpływu na dalszy przebieg rywalizacji. Zwycięzcy tych grup przeszli do drugiej rundy, w której podzielili się w pary. Ich zwycięzcy – Salwador, Kanada i Panama – awansowali do trzeciej rundy, gdzie czekała spokojnie wspomniana piątka.

W ów rundzie finałowej wszystkie 8 zespołów trafiło do jednej grupy, mierząc się ze sobą na zasadzie każdy z każdym w meczu i rewanżu. Trzy najlepsze drużyny awansowały na mistrzostwa, a czwarta (Kostaryka) zagra w barażu międzykontynentalnym.

Eliminacje MŚ 2022 CONCACAF Jak wyglądały kwalifikacje w Ameryce Północnej? 

Eliminacje w Oceanii

Kwalifikacje dla zespołów z Oceanii opóźniły się z powodu pandemii. Chętni do gry rywalizację rozpoczęli (i skończyli) w marcu 2020 roku w przyspieszonym trybie na specjalnym „turnieju” w Katarze. 8 zespołów podzielono na dwie grupy, z których wychodziły po dwie ekipy. Po szybkich półfinałach doszło do finału, gdzie Nowa Zelandia rozbiła 5:0 Wyspy Salomona i trafiła do barażu interkontynentalnego. Oceania jest skrajnie słaba piłkarsko, więc nikt stamtąd nie awansuje na mundial bezpośrednio.

Eliminacje MŚ 2022 Oceania.  Błyskawiczne kwalifikacje w strefie OFC


Czytaj także:


Ile drużyn zagra w Katarze?

Na mundialu zagrają 32 reprezentacje.

Czy zespół Kataru musi brać udział w eliminacjach do mistrzostw świata?

Nie, udział w turnieju – jako gospodarz – ma już zagwarantowany. W celu utrzymania formy wziął jednak udział w jednej z rund eliminacyjnych w Azji.

Ilu piłkarzy może wziąć na turniej każda reprezentacja?

26, co jest nowością. Do tej pory było to 23 graczy.

Ile zmian w trakcie meczu będą mogli dokonać selekcjonerzy?

5, czyli tyle, ile przeprowadza się w większości rozgrywek świata. To również nowość.