Historia piłkarskich Mistrzostw Europy w pigułce

Historia piłkarskiego EURO

Przełożone na przyszły rok EURO 2020 będzie szesnastym w historii turniejem finałowym piłkarskich Mistrzostw Europy. Przedstawiamy w skrócie historię dotychczasowych piętnastu edycji europejskiego czempionatu z garścią ciekawostek i statystyk.

EURO zaczęło się od Pucharu Europy Narodów

Piłkarskie Mistrzostwa Europy na przestrzeni lat dość często zmieniały swoją formułę i stale się rozwijały, wraz z rozwojem piłki nożnej w poszczególnych krajach europejskich. Na stopniowe zwiększanie liczby uczestników wpływ miały też zmiany na geopolitycznej mapie Europy. Po upadku systemu komunistycznego, w wyniku rozpadu ZSRR, Jugosławii, czy Czechosłowacji przybyło wiele nowych państw, których reprezentacje aspirowały do udziału w europejskim czempionacie.

Zaczęło się jednak bardzo skromnie, bo od czterech drużyn uczestniczących w turnieju finałowym w 1960 roku we Francji. Wtedy mistrzostwa rozgrywane były jako Puchar Europy Narodów i ta nazwa obowiązywała także w drugiej edycji, której gospodarzem była Hiszpania w 1964 roku. Dopiero od turnieju we Włoszech w 1968 roku przyjęto jako oficjalną nazwę „Mistrzostwa Europy”. 4-drużynowy skład uczestników obowiązywał nieco dłużej, bo jeszcze w 1972 (Belgia) i 1976 (Jugosławia) roku. Od Mistrzostw Europy 1980 we Włoszech, przez turnieje we Francji (1984), RFN (1988) aż do czempionatu zorganizowanego w Szwecji w 1992 roku uczestniczyło już osiem zespołów narodowych. 16 uczestników turnieju finałowego miały ME w Anglii (1996), Belgii i Holandii (2000), Portugalii (2004), Austrii i Szwajcarii (2008) oraz Polski i Ukrainy (2012). Ostatnia edycja, która odbyła się we Francji w 2016 roku miała już 24 uczestniczących drużyn i tak samo będzie w przyszłorocznym turnieju EURO 2020.

Gospodarze EURO z pewnym miejscem

fot. Norbert Barczyk / PressFocus

Dopiero od szóstej edycji Mistrzostw Europy (Włochy 1980) gospodarze mają zapewniony udział w turnieju finałowym bez konieczności rozgrywania meczów eliminacyjnych. Natomiast zwycięzca Mistrzostw Europy nigdy nie był zwolniony z udziału w eliminacjach do następnej edycji. Pięć pierwszych turniejów finałowych, w których występowały tylko cztery drużyny, siłą rzeczy rozgrywanych było systemem pucharowym, na który składały się dwa półfinały, finał i mecz o trzecie miejsce. Mistrzostwa Europy w 1980 roku były pierwszymi, w których rozegrano fazę grupową. Osiem uczestniczących drużyn podzielono na dwie grupy, których zwycięzcy spotkali się w finale, a drużyny z drugich miejsc w spotkaniu o trzecie miejsce. Było to zarazem ostatnie takie spotkanie w historii piłkarskich Mistrzostw Europy, bowiem od turnieju we Francji w 1984 roku brązowe medale przyznawano obydwu przegranym w półfinałach zespołom.

Piłkarskie Mistrzostwa Europy odbywają się regularnie co cztery lata, w latach parzystych, na przemian z Mistrzostwami Świata. Po raz pierwszy do wyłomu w tym systemie dojdzie przy okazji EURO 2020, które z powodu pandemii koronawirusa przełożone zostało na 2021 rok (11 czerwca – 11 lipca). Po raz pierwszy gospodarzami EURO mają być też więcej niż 2 państwa. Pierwotny plan zakładał rozegranie meczów w 12 miastach 12 różnych państw, choć w obecnej sytuacji pomysł ten staje pod coraz większym znakiem zapytania. W dotychczasowej historii piłkarskich Mistrzostw Europy 12 razy gospodarzem było jedno państwo, a trzykrotnie tym obowiązkiem dzieliły się dwa kraje: w 2000 roku Belgia i Holandia, w 2008 Austria i Szwajcaria oraz w 2012 roku Polska i Ukraina.

Francja trzykrotnie gospodarzem Mistrzostw Europy w piłce nożnej

Tylko trzykrotnie zdarzyło się, że reprezentacja kraju goszczącego uczestników turnieju finałowego zdobywała złote medale. Było to w 1964 roku (Hiszpania, po zwycięstwie w finale z ZSRR), 1968 (Włochy, po remisie 1:1 z Jugosławią w pierwszym meczu finałowym i zwycięstwie 2:0 w powtórzonym finale) i w roku 1984, gdy Francja pokonała w finale 2:0 Hiszpanię. Również trzykrotnie miała miejsce taka sytuacja, że gospodarz bądź współgospodarz Mistrzostw Europy nie wyszedł z grupy. Dotyczy to Belgii w 2000 roku, Austrii i Szwajcarii w 2008 roku oraz – niestety – Polski i Ukrainy w roku 2012. EURO 2012 było też pierwszym, w którym gospodarze nie mieli w turnieju ani jednego sędziego z ich kraju. Najczęściej gospodarzem Mistrzostw Europy była Francja – trzykrotnie (1960, 1984 i 2016). Dwukrotnie tę rolę pełniły Włochy (1968, 1980) oraz Belgia (1972 i 2000 wraz z Holandią).

Najbardziej utytułowane drużyny Mistrzostw Europy? Niemcy i Hiszpanie!

Najwięcej występów w turnieju finałowym Mistrzostw Europy ma piłkarska reprezentacja Niemiec – 12. Jedenaście razy uczestniczyła w nim Rosja (licząc wraz z ZSRR), a 10 razy Hiszpania. Najwięcej tytułów mistrzowskich mają Niemcy i Hiszpanie – po trzy. Dwukrotnie złote medale zdobywali Francuzi, a po jednym razie: ZSRR, Włochy, Czechosłowacja, Portugalia, Holandia, Dania i Grecja. Najwięcej medali ma na swoim koncie reprezentacja Niemiec – 9 (3 złote, 3 srebrne i 3 brązowe). Natomiast jedyną drużyną, której udało się obronić tytuł mistrzów Europy jest Hiszpania, która zdobywała go w dwóch turniejach z rzędu: w 2008 i 2012 roku.

Adam Pisula

Tags:

Zaloguj się używając swojego loginu i hasła

Nie pamiętasz hasła ?