Zawody rozgrywane w skokach narciarskich cieszą się w Polsce wielką popularnością. Zyskały ją na początku XXI wieku, kiedy nasz kraj ogarnęła gigantyczna „Małyszomania”. Obecnie spadek po Adamie Małyszu ma się bardzo dobrze, choć nie obyło się bez pewnych kryzysów. A na czym dokładnie polegają skoki narciarskie i jak zdobywa się w nich punkty? Oto, co warto wiedzieć!
Podstawowe zasady skoków narciarskich
Solą skoków narciarskich są występy zawodników w konkursach indywidualnych danego sezonu. Filozofia jest powszechnie znana i zawiera ją nawet nazwa tej dyscypliny sportowej. Skoczkowie ubierają narty, wjeżdżają (lub wchodzą) na skocznie narciarską, następnie zjeżdżają specjalnym zjazdem i skaczą. Muszą skoczyć jak najdalej i wylądować w sposób jak najlepszy technicznie, bez zachwiań, ani – co zrozumiałe – bez upadków, które potrafią być bardzo niebezpieczne. Nad całym turniejem czuwają sędziowie, którzy wystawiają oceny sędziowskie za poszczególne skoki. To właśnie one decydują o miejscu, jakie zajmie konkretny skoczek.
Noty sędziowskie w skokach narciarskich
Wbrew temu, co sugeruje nazwa, punkty w konkursie indywidualnym pucharu świata (to samo tyczy się drużynowego) nie otrzymuje się za przeskoczone metry. Owszem, mają one kluczowe znaczenie, ale w dzisiejszych czasach bierze się pod uwagę również wpływ warunków atmosferycznych (wiatr) oraz styl czy technikę lotu, a także lądowania. W związku, z czym w skokach narciarskich podczas oceniania bierze się pod uwagę:
- odległość – za osiągnięcie punktu konstrukcyjnego zawodnik otrzymuje 60 punktów na skoczniach normalnych, a dwa razy tyle na skoczniach mamucich. Za każdy metr więcej punkty są dodawane, a za mniej – odejmowane.
- styl – noty za styl przyznawane są przez pięciu sędziów, jednakże nie bierze się pod uwagę najwyższej oraz najniższej noty (czyli tylko trzy „środkowe”). Te wynoszą od zera do dwudziestu punktów. Dotyczą one fazy lotu, fazy lądowania, fazy odjazdu. Zachowanie skoczka poza granicą upadków, kiedy już wyląduje, nie jest poddawane sędziowskiej ocenie.
- bonus – mogą być zarówno dodatnie, jak i ujemne. Ma to związek z przelicznikiem za wiatr lub zmianę wysokości belki startowej, co dzieje się od sezonu 2009/10, z wyłączeniem igrzysk olimpijskich.
Ocenie są poddawane zmagania w pierwszej serii skoków oraz w drugiej serii konkursu, które sumują się. Zwycięzcą zawodów zostaje skoczek, który ostatecznie zdobędzie najwięcej punktów. Od miejsca zajmowanego przez danego skoczka zależy, ile punktów zostanie mu zapisane w klasyfikacji generalnej w pucharze świata. Finalnym zwycięzcą w konkursie pucharu świata jest ten, który w momencie, kiedy końca dobiegają wszystkie zawody indywidualne, ma na swoim koncie największą sumę punktów w tej klasyfikacji.
Punkty za przeliczniki wiatrowe i belkę
Jest to jedna z bardziej kontrowersyjnych rzeczy, jaka ma miejsce w punktacji pucharu świata w skokach narciarskich, do której często przyczepiają się osoby „niesiedzące” dokładnie w tej dyscyplinie. Zresztą nawet te ze środka miewają czasami pewne wątpliwości co do „mieszania” w klasyfikacji pucharu świata. Ustalane są bowiem dodatkowe zasady związane z punktami, które dotyczą wiejącego nad areną zmagań wiatru. W trakcie zawodów specjalny komputer mierzy na bieżąco siłę wiatru oraz jego kierunek. Ocenia jego moc w poszczególnych miejscach skoczni. Uśrednione parametry tych analiz mają potem wpływ na to, czy w przypadku kiepskiego wiatru (w plecy albo z boku) skoczek dostanie jakąś rekompensatę punktową, czy wręcz przeciwnie – punkty pucharu świata zostaną mu odjęte, ponieważ wiatry wyraźnie pomógł mu w oddaniu dobrego skoku (czyli wiał od dołu, podnosząc go).
Puchar świata w skokach zna także doskonale widok przesuwania belki. Ma on związek z warunkami atmosferycznymi, które panują na skoczni. Specyficzne zasady rozgrywania tego tematu mogą wzbudzać konsternację wśród widzów, bo dlaczego jeden skoczek ma dłuższy rozbieg, a inny krótszy? W lotach narciarskich kluczowe znaczenie ma fakt prędkości, z jaką zawodnik znajdzie się w progu skoczni, gdzie wyskakuje w powietrze. Im większa prędkość, tym szybciej poleci. Skracanie rozbiegu poprzez obniżenie belki ma więc diametralny wpływ na jego skok. Robi się tak jednak w sytuacjach, kiedy zmienia się wiatr. Ma to zwiększyć sprawiedliwość w zawodach pucharu świata (i nie tylko), aby ograniczyć sytuację, w której jednemu zawodnikowi wiatr sprzyja, a drugiemu nie. W efekcie może dojść do sytuacji, w której obok siebie w tabeli znajdzie się dwóch zawodników takiej samej noty, mimo że obaj oddali różne skoki narciarskie i mieli różne rozbiegi.
Sprawdź też:
- najczęstsze błędy podczas obstawiania
- co to jest value betting
- co to są limity bukmacherskie
- jak obstawiać piłkę nożną
- zasady koszykówki
Turniej Czterech Skoczni
W ramach pucharu świata odbywa się prestiżowy Turniej Czterech Skoczni. Swoją nazwę zawdzięcza czterem obiektom, na których odbywają się zawody – czyli Oberstdorf, Garmisch-Partenkirchen (oba w Niemczech), Innsbruck i Bischofshofen (oba Austria). Odbywa się zawsze na przełomie starego i nowego roku. W trakcie Turnieju Czterech Skoczni zawodnicy otrzymują punkty tak, jak w trakcie pucharu, z tą różnicą, że w trakcie pierwszej rundy są podzieleni w pary. Startuje ich tam najlepsza pięćdziesiątka, która przeszła eliminacje. Pary są ustalane wg klucza 1. z 50., 2. z 49. itd. Skoczkowie oddają normalne skoki, a punkty zdobyte decydują o tym, który z danej pary przejdzie do drugiej serii. Awansują oczywiście ci większą liczbą „oczek”. W finałowej serii dopuszczeni zawodnicy rywalizują według standardowych zasad, jakie ma puchar świata.
Zasady punktacji w skokach narciarskich
W skokach narciarskich występują również konkursy drużynowe. Udział biorą w nich poszczególne federacje krajowe, tzn. reprezentacje Polski, Norwegii, Finlandii, Austrii, Niemiec itd. Aby takie zawody mogły się odbyć, musi zgłosić się co najmniej 8 chętnych krajów. Każda drużyna wystawia 4 zawodników, którzy oddają po dwa skoki (czyli w sumie jest ich 8). Czasami zdarza się, że w przypadku złych warunków atmosferycznych odbywa się tylko jedna seria zawodów. Sztaby poszczególnych zespołów decydują o kolejności oddawania skoków przez ich zawodników i ta nie może być potem zmieniona. Zwycięzcą zawodów zostaje ta drużyna, która uzyska najwyższą łączną notę punktową za skoki wszystkich jej przedstawicieli. Nie liczą się indywidualne wyczyny, więc zawodnicy zajmują pierwsze miejsce tylko wtedy, jeśli wszyscy zapracują na ów rezultat. Skoki drużynowe w ramach PŚ noszą nazwę pucharu narodów.
Oprócz tego w skokach odbywają się mniej prestiżowe i mniej znane zawody. Jednym z nich jest puchar kontynentalny, uznawane za zaplecze pucharu świata, który odbywa się w tych samych terminach, co główne zmagania. Ma swoją edycję zimową oraz letnie grand prix. Co ciekawe, skoczkowie dobrze radzący sobie w pucharze kontynentalnym zdobyte punkty mogą wykorzystać do tego, aby zyskać prawo udziału w pucharze świata. Poza tym istnieje jeszcze puchar FIS, będący zmaganiami trzeciej kategorii głównie dla młodych sportowców, który jest przedsionkiem do pucharu kontynentalnego oraz później do PŚ.
