Letnie dyscypliny olimpijskie – od starożytności do Paryża 2024

XXXIII Letnie Igrzyska Olimpijskie tak naprawdę będą jubileuszową, trzydziestą taką imprezą w historii, a w programie IO w Paryżu pojawią się nowe dyscypliny. Poniżej znajdziesz przegląd letnich dyscyplin olimpijskich od starożytności po czasy współczesne, od najdziwniejszych, poprzez te, które wkrótce mogą stać się dyscyplinami na igrzyskach. Jakie dyscypliny znajdą się w programie w Paryżu 2024? Które z nich pojawią się na olimpiadzie po raz pierwszy? W jakich dyscyplinach możemy liczyć na Polaków? Sprawdź!

Igrzyska Olimpijskie same w sobie są wyjątkowym wydarzeniem, nie tylko sportowym. Długa historia, tradycje, czy wręcz legendy, potęgują prestiż tej imprezy. Od początku odbywają się co cztery lata, tradycja ognia olimpijskiego nie przemija, a sportowcy na całym świecie nie tylko marzą, ale i długo przygotowują się do występu na igrzyskach. 

Historia i dyscypliny igrzysk starożytnych

Zanim o teraźniejszości, trochę o przeszłości. A historia IO jest długa, bogata i ciekawa. Nie bez kozery łączy się ją ze Starożytną Grecją. Właśnie tam odbywały się starożytne igrzyska olimpijskie ku czci boga Zeusa. Co ciekawe, także w cyklu czteroletnim. Uczestniczyli w nich tylko mężczyźni. Zapalenie ognia olimpijskiego, tak jak współcześnie, symbolizowało wtedy rozpoczęcie rywalizacji. Nagrodami dla zwycięzców były wieńce oliwne i wieczna chwała. Plan starożytnych igrzysk obejmował pięć dni, a dyscypliny dzieliło się na:

• Pięciobój – w jego skład wchodziły biegi na trasie 192 metrów, skok w dal, rzut dyskiem, rzut oszczepem oraz zapasy
• Ciężka atletyka – czyli boks oraz pankration (połączenie boksu z zapasami)
• Wyścigi konne i wyścigi zaprzęgów – obejmowały one wyścigi zaprzęgów dwukonnych i czterokonnych. Używano rydwanów.

To wszystko miało wpływ na to, że w 1896 roku odbyły się oficjalnie pierwsze Igrzyska Olimpijskie od czasów starożytnych. W Paryżu zdecydowano, że gospodarzem I nowożytnych Letnich Igrzysk Olimpijskich będą greckie Ateny. W igrzyskach udział wzięło 245 sportowców z 14 reprezentacji. Sam termin olimpiada (od góry Olimp) oznacza czteroletni okres między kolejnymi igrzyskami. We współczesnej mowie potocznej przyjęło się jednak stosowanie tego słowa jako synonimu igrzysk.

Dlaczego wspomnieliśmy, że w Paryżu odbędą się 33. igrzyska, choć w historii było ich tak naprawdę 29? Wszystko z powodu trzech odwołanych IO ze względu na wybuch I i II wojny światowej. Pomimo tego Międzynarodowy Komitet Olimpijski przyznaje numerację wszystkim zaplanowanym igrzyskom. Ostatnie Letnie IO w Tokio po raz pierwszy w historii odbyły się w innej dacie niż ta pierwotnie planowana. Igrzyska przesunięto z 2020 na 2021 z powodu pandemii koronawirusa.

Kolejnym gospodarzem Letnich IO będzie Paryż. Decyzję tę ogłoszono 13 września 2017 roku podczas sesji MKOl w Limie. Co ciekawe, stolica Francji była jedynym kandydatem do organizacji tej prestiżowej imprezy. Stało się tak w wyniku umowy, którą Francuzi zawarli z przedstawicielami Los Angeles. Przedstawiciele obu miast ustalili, że IO w 2024 r. odbędą się w Europie, z kolei te cztery lata później w Stanach Zjednoczonych. Przyszłoroczna impreza będzie trwała od 26 lipca do 11 sierpnia 2024 r.

Ile będzie dyscyplin na igrzyskach w Paryżu?

Oficjalnie Igrzyska Olimpijskie odbywają od 127 lat. W tym czasie liczba dyscyplin olimpijskich i sam program IO się zmieniał. Dochodziły nowe dyscypliny, odpadały starte. W Paryżu 2024 również dojdzie do zmian w programie igrzysk, który składać się będzie z 32 dyscyplin sportowych, które z kolei dzielą się na 329 finałów konkurencji sportowych. To pierwszy przypadek w historii Letnich IO, kiedy ogólna liczba finałów jest mniejsza niż na poprzedniej imprezie (w Tokio było ich 339).

Letnie dyscypliny olimpijskie (Paryż 2024)

• Badminton
• Boks
• Breaking (breakdance)
• Gimnastyka
  
  • Gimnastyka artystyczna
  • Gimnastyka – trampolina
  • Gimnastyka sportowa
    
• Golf
• Hokej na trawie
• Jeździectwo
• Judo
• Kajakarstwo
  
  • Kajakarstwo górskie
  • Kajakarstwo regatowe
    
• Kolarstwo
  
  • BMX
  • Kolarstwo górskie
  • Kolarstwo szosowe
  • Kolarstwo torowe
    
• Koszykówka 
  
  • Koszykówka halowa
  • Koszykówka uliczna 3×3
    
• Lekkoatletyka
• Łucznictwo
• Pięciobój nowoczesny
• Piłka nożna
• Piłka ręczna
• Podnoszenie ciężarów
• Rugby 7
• Siatkówka
  
  • Siatkówka halowa
  • Siatkówka plażowa
    
• Skateboarding
• Sporty wodne
  
  • Maraton pływacki
  • Piłka wodna
  • Pływanie
  • Pływanie synchroniczne
  • Skoki do wody
    
• Strzelectwo
• Surfing
• Szermierka
• Taekwondo
• Tenis stołowy
• Tenis ziemny
• Triathlon
• Wioślarstwo
• Wspinaczka sportowa
• Zapasy
• Żeglarstwo

Czytaj dalej:

• Igrzyska Olimpijskie Paryż 2024 — przewodnik
• Kolarstwo szosowe na Igrzyskach Olimpijskich 2024. Terminarz, historia, szanse Polaków
• Siatkówka na Igrzyskach Olimpijskich 2024. Kursy, terminarz, historia, szanse Polski
• Koszykówka na Igrzyskach Olimpijskich 2024. Typy, kursy, terminarz
• Lekkoatletyka na Igrzyskach Olimpijskich 2024. Terminarz, historia, szanse Polaków
• Pływanie na Igrzyskach Olimpijskich 2024. Terminarz, historia, szanse Polaków
• Tenis na Igrzyskach Olimpijskich 2024. Terminarz, historia, szanse medalowe Polski
• Piłka nożna na Igrzyskach Olimpijskich 2024. Finaliści, terminarz, stadiony, historia
• Piłka ręczna na Igrzyskach Olimpijskich 2024. Uczestnicy, terminarz, historia

Zmiany w programie igrzysk w Paryżu 2024

Program Igrzysk Olimpijskich, czyli dokładny spis i plan wszystkich dyscyplin i konkurencji odbywających się na IO ciągle się zmienia. Nie są to zmiany wielkie, raczej kosmetyczne dotyczące raptem kilku sportów. Zawsze jednak wywołują spore emocje, bo każda dyscyplina chciałaby się znaleźć na największej imprezie świata. To prestiż, sława, a dla medalistów olimpijskich – zapewnienie emerytury olimpijskiej. W XXI wieku coraz więcej interesujących dyscyplin stara się zaistnieć na Igrzyskach Olimpijskich.

W Paryżu absolutną nowością będzie breakdance, który w programie igrzysk pojawia się jako breaking. Ten sport jest określany jako połączenie muzykalności, siły, kreatywności, kontroli ruchów i wytrzymałości. Propagatorzy breakingu są zachwyceni możliwością zaprezentowania tej aktywności szerokiej widowni.

Stolica Francji będzie też areną nowych konkurencji rozgrywanych w ramach powszechnie znanych dyscyplin olimpijskich. Bez wątpienia rzuca się w oczy zmiana w lekkoatletyce. Z programu igrzysk znika chód mężczyzn na 50 km, a więc konkurencja, w której w przeszłości medale dla Polski zdobywali Robert Korzeniowski i Dawid Tomala. Zamiast tego kibice będą oglądać mieszany chód drużynowy na 35 km. Czy będzie to zmiana na lepsze? Przekonamy się już przyszłego lata.

Nowa dyscyplina olimpijska:

• Breaking

Nowe konkurencje w Paryżu 2024:

• Boks (dodatkowa kategoria wagowa kobiet, jeszcze nieustalona);
• Kajakarstwo (slalom ekstremalny kobiet i mężczyzn, K2 500 m mężczyzn, C2 500 m mężczyzn);
• Lekkoatletyka (mieszany chód drużynowy na 35 km)
• Strzelectwo (skeet drużyn mieszanych)
• Wspinaczka sportowa (wspinaczka na czas kobiet i mężczyzn)
• Żeglarstwo (iQFoil kobiet i mężczyzn, kiteboarding kobiet i mężczyzn, ILCA 6 kobiet, ILCA 7 mężczyzn, mieszane 470)

Dyscypliny olimpijskie z udziałem Polaków

Polscy sportowcy oficjalnie uczestniczą w Igrzyskach Olimpijskich od 1924 roku IO w Paryżu, choć wcześniej pojawiali się w reprezentacja państw zaborczych. Od tamtej pory biało-czerwone barwy na igrzyskach przywdziewało niemal 2000 sportowców, reprezentując Polskę w 25 dyscyplinach sportowych. Polska nie startowała w dwóch Igrzyskach Olimpijskich: w 1920 z powodu udziału w wojnie polsko-bolszewickiej oraz w 1984 roku, gdy zbojkotowała IO w Los Angeles. 

W XXI wieku reprezentacja Polski na igrzyskach liczy co najmniej 200 sportowców. W Atenach (IO 2004) było to dokładnie 202 olimpijczyków, w IO 2008 w Pekinie 263, w Londynie w IO 2012 było ich 218, podczas IO w Rio de Janeiro w 2016 245., a w 2021 r. w Tokio 211. W Paryżu 2024 z pewnością liczba olimpijczyków znów przekroczy 200. Trwają kwalifikacje olimpijskie we wszystkich dyscyplinach, a oficjalną listę polskich sportowców, którzy polecą do Francji poznamy wiosną 2024 r. 

W jakich dyscyplinach Polacy mają szansę na medal w Paryżu?

Minie jeszcze sporo czasu zanim poznamy pełną kadrę Polski na igrzyska w Paryżu. Z pewnością głównym celem będzie wyrównanie lub poprawa wyniku z poprzednich Letnich IO. W 2021 r. w Tokio Polska wywalczyła 14 medali – 4 złote, 5 srebrnych i 5 brązowych. Postanowiliśmy przedstawić tych reprezentantów, których szanse na medal w Paryżu za rok 2024 są zdaniem ekspertów największe.

Reprezentacja Polski w siatkówce mężczyzn

Siatkówka bez wątpienia pozostaje jedynym sportem drużynowym, w którym Polaków zalicza się do ścisłej światowej czołówki. Medale zdobywane regularnie w mistrzostwach Europy, mistrzostwach świata, Lidze Narodów czy w Pucharze Świata sprawiają, że Polskę stawia się w pierwszym rzędzie siatkarskich faworytów do złota. Niestety, turniej na Igrzyskach Olimpijskich pozostaje klątwą dla naszej reprezentacji. Ostatni medal to pamiętne złoto wywalczone przez drużynę Huberta Wagnera na igrzyskach w Montrealu w 1976 r. Paryskie igrzyska mogą być turniejem ostatniej szansy m.in. dla Bartosza Kurka, dlatego mobilizacja, by przełamać złą serię będzie z pewnością ogromna. Swoje nadzieje pokładamy w nowym selekcjonerze naszej kadry, byłym świetnym siatkarzu, Serbie Nikoli Grbiciu. Turniej kwalifikacyjny do IO w Paryżu z udziałem Polaków zostanie rozegrany w Chinach w dniach 30.09 – 09.10 bieżącego roku. Trzymamy kciuki, najpierw za awans, a następnie za miejsce na podium naszych rodaków!

Lekkoatletyka

Tutaj mamy kilka filarów, na których można oprzeć medalowe typy. Na pewno jednym z nich jest Anita Włodarczyk, która zdominowała rzut młotem kobiet. Złote medale IO 2012, IO 2016 i IO 2020 mówią same za siebie. Polka już zapowiedziała, że pojedzie do Paryża po czwarte złoto. Paweł Fajdek to młociarz, który również dominuje w swojej kategorii. Na ostatnich igrzyskach olimpijskich nareszcie udało mu się wywalczyć medal olimpijski. Był on jednak brązowy, a Polak z pewnością będzie chciał dołożyć do swojej kolekcji złoto wywalczone na największej imprezie w kalendarzu sportowym. Nie będzie o to łatwo – złota z Tokio będzie bronił Wojciech Nowicki. Istnieją zatem spore szanse, że ponownie zobaczymy na podium dwóch naszych reprezentantów.

Kibice powinni trzymać kciuki za sztafety 4×400 metrów – kobiecą, męską i mieszaną. Na igrzyskach w Tokio ta ostatnia zdobyła dla nas złoty medal. Biegaczki potrafią wzbić się na wyżyny swoich umiejętności. Maria Andrejczyk była w stolicy Japonii srebrną medalistką w rzucie oszczepem, dlatego polscy kibice liczą co najmniej na powtórzenie tego osiagnięcia. Z kolei w skoku o tyczce szansę na krążek ma Piotr Lisek, który jak dotąd zdobył w swojej karierze trzy medale mistrzostw świata.

Tenis ziemny

Fani tenisa będą trzymać kciuki za Igę Świątek. Polska tenisistka na igrzyskach w Tokio odpadła już w II rundzie po porażce z Hiszpanką Paulą Badosą i nie ukrywała swojego zawodu. Dzisiaj Iga jest numerem 1 rankingu WTA i z pewnością w Paryżu zrobi wszystko, by zdobyć medal dla Polski. Dodatkowym atutem może być fakt, że turniej olimpijski zostanie rozegrany na słynnych kortach ziemnych Rolanda Garrosa, na których co roku odbywa się wielkoszlemowy French Open. Polka w 2020 i 2022 r. wygrywała to prestiżowe trofeum. W turnieju kobiet możemy też liczyć na Magdę Linette. Z kolei w czołówce tenisa mężczyzn pozostaje Hubert Hurkacz, który także powalczy o medal w Paryżu. Niewykluczone, że wystawimy też drużyny w turnieju deblowym. Połączenie umiejętności singlistów z etatowym deblistą Janem Zielińskim może okazać się mieszanką wybuchową.

Wspinaczka sportowa

Dobrą wiadomością dla polskich kibiców było włączenie do programu igrzysk wspinaczki sportowej kobiet na czas. Jedną z czołowych zawodniczek na całym świecie pozostaje Aleksandra Mirosław, która w Tokio zajęła 4. miejsce i w przyszłym roku będzie chciała dosłownie wspiąć się na podium IO w Paryżu.

Jak zawsze liczymy też na sportowców, którzy nie są wymieniani w gronie faworytów do medali w swoich dyscyplinach. Bez względu na to, czy będą to sporty walki, czy też te wymagające precyzji, jak strzelectwo czy łucznictwo, czy też jakiekolwiek inne, każdy krążek dla reprezentacji Polski przyjmiemy z olbrzymią radością.

Najdziwniejsze dyscypliny olimpijskie

Dyscypliny i konkurencje olimpijskie to nie tylko sporty, które interesują i przyciągają miliony kibiców z całego świata. To również sporty niszowe, niemal anonimowe w niektórych państwach. W historii Igrzysk Olimpijskich wiele było dyscyplin, które mocno dziwiły. Cześć z nich była dyscyplinami pokazowym i zakończyła swoją przygodę z IO na jednorazowym występie.

Futbol to niekoniecznie inna nazwa piłki nożnej czy futbolu amerykańskiego. Na IO był m.in. futbol gaelicki (IO 1904), czy futbol australijski (IO 1956) podczas… a jakże igrzysk w Australii. W historii znalazło się miejsce dla sportów z kijem, czyli lacrosse, hurlingu, fińskiego baseballu, czy polo. Niewiele może mówić nazwa rackets, ale to gra zbliżona do tenisa, ale boisko otoczone jest trzema ścianami. Na igrzyskach pojawiło się tylko w 1908 roku i udział w tej dyscyplinie wzięło 7 sportowców.

Mylącą nazwę posiada krokiet. W Polsce kojarzony z potrawą, a jest to również gra polegająca na przetoczeniu kuli krokietowej. Krokiet znalazł się w programie IO w Paryżu w 1900 roku. Krykiet jest bardziej znany, w niektórych państwach nawet bardzo popularny, ale również zaliczył jeden występ na igrzyskach, również w 1900 roku. Sto lat temu ostatni raz na igrzyskach widziano… przeciąganie liny, które początkowo zaliczane nawet było do lekkiej atletyki. Cztery razy na igrzyskach swoje miejsce miało wspinanie na linach. Robi się coraz dziwniej, więc pora na absolutny wystrzał, a konkretnie na dyscyplinę, która nazywa się strzelanie do gołębi. Obrońcom praw zwierząt już podnosi się ciśnienie, ale spokojnie, ten dziwny „sport” również pojawił się w programie letnich igrzysk tylko raz i to 120 lat temu. 

Co nie jest dyscypliną olimpijską? Czyli jakie sporty mogą pojawić się na IO w przyszłości?

Świat się zmienia, pędzi do przodu, zainteresowania ludzi również. Nic więc dziwnego, że regularnie w mediach pojawiają się pomysły, apele, działania mające na celu włączenie innych sportów do programu kolejnych igrzysk olimpijskich. Międzynarodowy Komitet Olimpijski i organizatorzy Igrzysk w Paryżu 2024 potwierdzili, że zmieni się liczba konkurencji i zostanie wykonany „ukłon w stronę młodzieży”. Dlatego też nową dyscypliną olimpijską będzie breakdance. Taniec będący częścią kultury hip-hopowej rozprzestrzenił się z USA na cały świat. Finały rywalizacji breakdance’owych śledzi w ostatnich latach kilkadziesiąt milionów ludzi na całym świecie.

W przyszłości możemy być świadkami kolejnych zmian na arenie igrzysk olimpijskich. W różnych rejonach świata coraz większą popularność zyskują rozmaite dyscypliny sportowe. Jeżeli MKOl będzie chciał kontynuować swoje działania mające na celu przyciągnięcie uwagi najmłodszych widzów, być może w niedalekiej przyszłości w programie Letnich IO pojawi się esport. Wyspy Brytyjskie, kraje Beneluksu, Polska, Niemcy i Australia z pewnością z zadowoleniem przyjęłyby decyzję o wprowadzeniu do igrzysk darta. Moglibyśmy wtedy liczyć na walkę o medale Krzysztofa Ratajskiego.

Snooker (odmiana bilarda) jest innym sportem charakterystycznym głównie dla Wielkiej Brytanii (a ostatnio także i Chin), który ma potencjał na zdobycie rzeszy fanów wśród widzów igrzysk olimpijskich. Polacy z radością przyjęliby informację o wprowadzeniu szachów do programu igrzysk. Jan-Krzysztof Duda stałby się w tym momencie mocnym kandydatem do medalu. Innymi dyscyplinami sportowymi rozważanymi przez MKOl w kontekście Letnich IO są m.in. crossfit, parkur i siłowanie na rękę. Chętnych nie brakuje!