Mecz hokeja na lodzie to częsty widok na lodowiskach nie tylko w okresie zimowym, choć jest to dyscyplina zaliczana stricte do tych lubiących śnieg i lód. W Polsce hokej nie cieszy się szczególną popularnością, stąd nie wszyscy mogą wiedzieć, jakie są zasady gry w hokeja. Co więc warto wiedzieć? Poznaj zasady gry!
Gra w hokeja na lodzie – zasady
Hokej na lodzie to sport drużynowy, którego celem jest umieszczenie krążka (odpowiednik piłki) wewnątrz bramki przeciwnika. Pod tym kątem jest to dyscyplina podobna do piłki ręcznej, piłki nożnej czy koszykówki – czyli kluczowe jest strzelenie bramki czy rzucenie punktu. Różnica jest oczywiście taka, że hokejowy plac gry to tafla lodu, znajdująca się w zamkniętej hali, którą jest rzecz jasna lodowisko. Zawodnicy poruszają się po niej na łyżwach.
Jakie są podstawowe zasady gry w hokeja na lodzie?
Na tafli lodu w trakcie gry znajduje się sześciu graczy jednej drużyny, w tym bramkarz. Każda drużyna grająca korzysta więc w jednej chwili z pięciu graczy z pola, których może swobodnie zmieniać w ramach wymiany tzw. piątek. Hokej na lodzie jest bowiem bardzo intensywny, stąd każda drużyna korzysta z czterech piątek. Hokejowa tafla jest ograniczona bandami, to znaczy w grze nie ma autów, a krążek może się od nich odbijać. „Boisko” dzieli się na trzy tercje wyznaczone niebieskimi liniami.
Jak zdobyć bramkę w hokeju?
Zasady gry w hokeja na lodzie jasno przedstawiają, jak wygląda zdobycie gola. Jest ono bardzo proste, mianowicie trafienie jest uznane, kiedy krążek minie linię bramkową między słupkami – jak w futbolu czy piłce ręcznej. Co istotne, o ile w trakcie gry krążek można zagrywać nie tylko kijem, będącym głównym wyposażeniem hokeisty, ale również ręką (nie wolno do kolegi ze swojej drużyny) czy łyżwą, o tyle gola strzelić można jedynie kijem. Wyjątek stanowi przypadkowe odbicie od łyżwy czy nogi zawodnika, jeśli sędzia nie zauważy w tym celowości i zamiaru. Oczywiście są też pewne wyjątki dotyczące sytuacji, kiedy bramka nie jest uznana. Przykładowo:
- kiedy atakujący zawodnik znajdzie się w polu bramkowym i przeszkadza bramkarzowi,
- uderzenie/odbicie kijem, który jest powyżej poprzeczki bramki,
- zdobycie bramki przez zawodnika, który nie powinien być na tafli,
- jeśli krążek wpadnie do bramki po odbiciu od arbitra.
Dodatkowo każdy artykuł z serii „poznaj zasady gry w hokeja” nie może pominąć kwestii spalonych i uwolnień. Te w hokeju na lodzie funkcjonują trochę inaczej niż w innych dyscyplinach. Ofsajd występuje wtedy, kiedy zawodnik atakujący znajdzie się w tercji przeciwnika (tej najbliżej bramki), zanim w tę część lodowiska zostanie wprowadzony krążek (albo podaniem, albo przez jego kolegę, albo przez niego samego). Jeśli sędzia odgwiżdże spalonego, gra wraca do tercji środkowej. Współczesne zasady gry w hokeja zezwalają także odłożenie ofsajdu w sytuacji, kiedy hokeista atakujący ucieknie z niego, tj. wyjedzie ze strefy obronnej rywala i wróci do tercji środkowej.
Co do uwolnienia, następuje ono wówczas, kiedy zawodnik drużyny broniącej wybije krążek ze swojej połowy lodowiska na połowę przeciwnika tak, że krążek minie linię bramkową (ciągnącą się na całej szerokości lodowiska na równi z bramką), ale żaden zawodnik nie przejmie go. Wówczas gra wraca do tercji obronnej drużyny popełniającej takie przewinienie. Co ważne, to że gra wraca do tercji, natomiast uwolnienie dotyczy wybicia krążka z połowy! Nie z tercji. Lodowisko bowiem można podzielić na dwie części (połowy) oraz trzy tercje. Mówiąc o uwolnieniu, ma się więc na myśli strefę własnej tercji obronnej, a także część własną połowy tercji środkowej.
Ilu zawodników gra w hokeja?
Drużyna hokeja na lodzie składa się z 22 zawodników. Dwóch z nich to bramkarze, a pozostała dwudziestka to gracze z pola. W trakcie gry każdy zespół ma na tafli po pięciu hokeistów z pola oraz bramkarza, czyli w sumie sześciu. Trenerzy drużyn swobodnie mogą wymieniać całe piątki graczy, które w składzie mają łącznie cztery. Oczywiście w kadrze zespołów znajdują się również kierownicy czy masażyści.
Należy przy tym pamiętać, że drużyna w hokeja na lodzie nie może grać w składzie mniejszym niż 3 zawodników, co ma związek z karami, o których więcej znajduje się w dalszej części tekstu. Dodatkowo może dojść do sytuacji, w której drużyna przegrana pozostaje zmuszona do zwiększenia siły ataku, goniąc wynik. Wówczas może zamienić swojego golkipera na dodatkowego zawodnika z pola i nacierać w przewadze liczebnej, ryzykując jednak pozostawieniem pustej bramki. Jeśli straci krążek lub nastąpi przerwa w grze, bramkarz zazwyczaj natychmiast wraca na taflę i do swojej strefy bramkowej. Takie roszady najczęściej mają miejsce w samej końcówce meczu. Podobnym zagraniem jest wysłanie bramkarza w pole karne przy rzucie rożnym znane z meczów piłki nożnej.
Przeczytaj również o:
Kary w hokeju
W hokeju na lodzie codziennym widokiem są kary, jakie otrzymują zawodnicy obu drużyn. Kary mogą być różne i za różne zagrania. Drużyna faulująca może zostać osłabiona poprzez karę minutową. Te dzielą się na: mniejsze (2 minuty), większe (5 minut, np. gdy zawodnik faulowany krwawi), indywidualne (10 minut lub kara meczu, gdy drużyna faulująca nie gra wtedy w osłabieniu). Kary mogą się łączyć, a jeśli zawodnik zostaje wykluczony, siada na specjalnej ławce kar. Kiedy w trakcie gry zostanie popełniony faul, sędzia podnosi rękę, a zawody są kontynuowane, nie przerywając gry. Gwizdek pojawia się dopiero wtedy, kiedy krążek przejmie drużyna faulująca. Jeśli jakiś zespół strzeli gola w grze większej liczby zawodników, to kara minutowa u rywali zostaje anulowana i gracz wraca na taflę.
International Ice Hockey Federation wymienia w swoich regulaminach między innymi takie zagrania, które skutkują odgwizdaniem faulu i wyznaczeniem kary:
- zahaczanie,
- spowodowanie upadku rywala,
- atak kijem trzymanym oburącz,
- trzymanie przeciwnika,
- trzymanie kija rywala,
- opóźnianie gry,
- niesportowe zachowanie,
- podcinanie,
- celowe poruszenie bramki.
Co też ciekawe, od kilkunastu lat w hokeju istnieje coś takiego jak zabroniona strefa gry bramkarza. Według jej założeń bramkarz nie może grać krążkiem za linią bramkową z wyjątkiem pola w kształcie trapezu, który znajduje się za bramką. Jeśli bramkarz strony faulującej dokona takiego przewinienia, może otrzymać karę dwóch minut poza boiskiem.
Rzut karny w hokeju
Hokejowy rzut karny to rzecz bardzo widowiskowa, bo polega na tym, że zawodnik atakujący jedzie z krążkiem sam na sam od połowy, a zatrzymać go próbuje tylko i wyłącznie bramkarz przeciwnika. Jest to więc pojedynek jeden na jeden. Jeśli dogrywka nie przynosi rozstrzygnięcia, decyduje się właśnie konkurs rzutów karnych. Każdy zespół w serii karnych ma po trzy próby. Jeśli nie dadzą one rozstrzygnięcia, wykonuje się je aż do czyjejś pomyłki.
Ile trwa mecz w hokeja?
Zasady gry w jasno określają, ile trwa mecz hokeja. To 60 minut i jest dzielone w ramach trzech tercji po 20 minut. Co istotne, za każdym razem, kiedy sędzia przerywa grę, zegar zostaje wstrzymany, co oznacza, że te 20 minut to czas „czystej gry”, bez przerw. To znaczy, że w praktyce pojedynki hokejowe trwają po ok. dwie godziny, wliczając w to przerwy w trakcie grania tercji oraz standardowe przerwy pomiędzy poszczególnymi częściami gry. Dodatkowo mecze hokeja na lodzie nie kończą się remisami. Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie po różnych zmianach ujednoliciła kwestie dogrywki. Trwa ona pięć minut, a na tafli w składzie każdej drużyny grającej jest po czterech graczy, czyli jednego mniej niż normalnie. Jeśli drużyna straci bramkę w dogrywce, gra zostanie przerwana i mecz zakończy się jej przegraną. Działa więc popularna zasada złotego gola.
Za standardowe zwycięstwo w trzy tercje zespół otrzymuje trzy punkty (za przegraną zero), za wygraną w dogrywce jeden punkt, a za przegraną w dogrywce – punkt. Jeśli dogrywka nie przyniesie rozstrzygnięcia, następuje konkurs rzutów karnych, w których punkty zdobywa się analogicznie jak po zwycięstwie w czasie dogrywki.
