Już 12 października w Seattle rozpocznie się turniej The International Dota 2 Championships 2023, w skrócie TI 2023 lub TI 12. Zapraszamy do przeczytania czym jest Dota 2 i jak e-sportowe zakłady bukmacherskie wpisują się w tą dziedzina zmagań e-sportowych.
Dota 2 królowa gier MOBA
Dota 2 jest grą wideo, należącą do podgatunku gier strategicznych, określanych jako MOBA (ang. multiplayer online battle arena) lub rzadziej ARTS (ang. action real-time strategy). Ostatnimi czasy gry tego rodzaju określane są także mianem team brawler lub hero brawler.
Gry MOBA zawdzięczają swoje istnienie w całości inspiracjom fanowskim. Pierwszą inicjatywą była wykonana przez społeczność w 2002, roku mapa do gry StarCraft o nazwie Aeon of Strife. Rok później pojawiła się pierwsza wersja Doty, bazująca na grze Warcraft III: Reign of Chaos i dodatku The Frozen Throne. Pierwotna Defense of the Ancients (DotA) była więc modem do Warcrafta.
Rosnąca popularność podgatunku sprawiła, że pojawiło się zainteresowanie ze strony pełnoprawnych deweloperów, co przełożyło się z kolei na pojawienie się tytułów znanych i kochanych przez rzesze fanów. W kolejności pierwotnego wydania były to między innymi:
- League of Legends (2009)
- Heroes of Newerth (2010)
- Dota 2 (2013)
- Smite (2014)
- Heroes of the Storm (2015)
Już pierwsza Dota pokazała swoją silną stronę jako platforma rozgrywek turniejowych. Pojawienie się na rynku pełnoprawnych tytułów z gatunku MOBA, mających za sobą wsparcie sprawdzonych deweloperów, tylko wzmogło ten potencjał. Pociągnęło to za sobą swoistą eksplozję MOBA na scenie e-sportowej. Od 2010 roku obserwowany jest ciągły wzrost zainteresowania i pieniędzy od sponsorów. W 2018 roku pula nagród w turniejach gier MOBA stanowiła 40% całości nagród w e-sporcie w ogóle. Organizowany przez firmę Valve turniej The International w szczytowym momencie, czyli w roku 2021, pulą nagród przebił próg 40 milionów dolarów amerykańskich. Ówczesny zwycięzca, drużyna Team Spirit, zainkasował 18,2 miliona dolarów, czyli 45,5% puli. Warto wspomnieć, że zawodowi gracze w Dota znajdują się w czołówce najlepiej zarabiających e-sportowców.
Na czym polega rozgrywka w MOBA?
W przeciętnym meczu stają na przeciw siebie dwie drużyny, zazwyczaj pięcioosobowe. Każdy z graczy kontroluje wybraną przez siebie postać (która nie może się powtarzać u innego gracza), a każdy mecz rozgrywa się zawsze na tej samej mapce, której uproszczony schemat można zobaczyć na ilustracji poniżej.
Mapa w Dota 2
Mapa jest zazwyczaj kwadratowa, stanowi mniej więcej lustrzane odbicie, biegnące wzdłuż przekątnej. Jedna z drużyn ma swoją bazę w północno-wschodnim narożniku, a druga w południowo-zachodnim. Mapa zaprojektowana i wykonana jest w taki sposób, by żadna z drużyn nie miała przewagi geograficznej czy topologicznej.
Postacie w grze
Dynamika, niepowtarzalność i nieprzewidywalność każdego z meczy wynika z liczby postaci, jaką gracze mają do wyboru. Oczywiście każdy gracz na początku wybiera tylko jedną postać, którą będzie grał w trakcie meczu, jednakowoż to liczba kombinacji wynikających z liczby postaci pomnożonej przez unikatowe umiejętności każdej stanowi sukces gatunku MOBA. W Dota 2 gracze mają do wyboru 124 postaci, a w League of Legends aż 164.
Mechanika i specyfika gry Dota 2
Gry MOBA są grami zespołowymi. Oznacza to, że by osiągnąć sukces, zwłaszcza na poziomie rozgrywek turniejowych, trzeba grać razem z pozostałymi członkami swojej drużyny. Podobnie jak w normalnych sportach, tutaj też mamy do czynienia z postaciami, które dedykowane są do określonych zadań i lepiej sprawują się na określonych pozycjach lub określonych rolach.
To, co jest unikatowe dla tego gatunku gier to podział na tzw. linie, czyli ścieżki widoczne na schemacie powyżej. W trakcie rozgrywki tymi trzema ścieżkami maszerują sterowane przez komputer postaci, zwane w slangu graczy creepami lub mobkami. Mobki te atakują siebie nawzajem lub sterowane przez graczy postaci. Jeśli postać należąca do gracza zadana mobkowi ostateczne uderzenie, powodujące jego śmierć, otrzymuje za to wynagrodzenie w postaci punktów doświadczenia i waluty.
Punkty doświadczenia pozwalają na rozwijanie postaci — odblokowywanie kolejnych umiejętności, zwiększanie liczby punktów zdrowia i many. Z kolei walutę wykorzystuje się do zakupu wyposażenia, które znacząco wpływa na cechy postaci i jej możliwości. Jest to element strategiczny, pozwalający na różnorakie sposoby rozwoju i budowania postaci, zależnie od składu drużyny przeciwnej i ogólnego przebiegu danej rozgrywki.
Najczęściej występującym formatem gry są zestawienia 2-1-2, 1-1-3 (tri lane) lub 2-1-1 + jungler/roamer.
Format 2-1-2
W tym formacie drużyna dzieli się na następujące grupy:
- Safe lane w składzie gracz na pozycji carry i wspierający go gracz hard-support
- Mid lane solo, grany przez dostosowaną do tego postać
- Off-lane w składzie zapasowy carry (off-laner) i wspierający go soft-support
Jest to najczęściej spotykany wariant, gdyż zapewnia jako takie bezpieczeństwo i na ogół łatwo dopasować podział zespołu do takiej strategii, nawet jeśli na etapie doboru postaci zdążył się jakiś błąd.
Format 1-1-3 (tri lane)
Tri lane grany jest zazwyczaj w następujący sposób:
- Safe-lane grany solo na pozycji carry, z tym, że postacią, która ma umiejętność zapewniającą jej przeżywanie ataków lub ucieczkę
- Mid lane solo, grany przez dostosowaną do tego postać
- Off-lane grany w składzie trzyosobowym, podobnie jak w wariancie powyżej, tyle że tutaj jest off-laner wspierany przez dwóch supportów zamiast jednego
Głównym motywem tej strategii jest pressing na safe-lane drużyny przeciwnej, przeszkadzanie wrogiemu carry w levelowaniu i zdobywaniu waluty na zakup ekwipunku. Z kolei zasadniczym minusem tego rodzaju gry jest oczywiście wolniejsze zbieranie doświadczenia postaci na tri lane, gdyż doświadczenie z creepów dzielone jest aż na trzy postaci.
Format 2-1-1 + jungler/roamer
Wariat z junglerem lub roamerem wygląda na ogół następująco:
- Safe lane w składzie gracz na pozycji carry i wspierający go gracz hard-support
- Mid lane solo, grany przez dostosowaną do tego postać
- Off-lane solo, grany przez postać z dużą przeżywalnością i zdolnościami zadawania obrażeń na odległość
- Piąty gracz stanowiący tzw. wolny elektron, który skupia swoją aktywność na mobkach tzw. dżungli oraz na atakach z zaskoczenia, budując błyskawiczną przewagę na którejkolwiek z linii
Granie z junglerem pozwala na szybsze levelowanie całości drużyny, ponieważ jungler nie zbiera swoich punktów doświadczenia na liniach. Roamer z kolei często ma zdolności, które pozwalają mu na zadanie dużej ilości obrażeń w bardzo krótkim czasie, przez co znakomicie nadaje się do podejmowania potyczek 1 na 1 czy dobijania postaci, które są w trakcie cofania się do bazy, żeby wyleczyć odniesione obrażenia.
🎮 Sprawdź kursy na Dota 2! Odbierz bonusy bukmacherskie i typuj faworytów!
Rodzaje postaci i pełnione funkcje w Dota 2
Choć gry MOBA różnią się nieco od siebie, to jednak różnice stanowią raczej niuanse niż zasadnicze aspekty. Dzięki temu możliwe jest sklasyfikowanie ról i nazwanie poszczególnych rodzajów postaci. Poniższe omówienie wykonano na podstawie mechanik w Dota 2.
Mid laner
Pozycja mid lanera jest w zasadzie najważniejszą w drużynie, szczególnie w pierwszej fazie gry. Wynika to z faktu, że mid laner ma naprzeciw siebie tylko jedną postać, przez co najszybciej zdobywa doświadczenie i złoto. Oprócz tego z obydwóch stron swojej linii ma miejsca, w których pojawiają się doładowania, dające różne bonusy. Jednym z nich jest na przykład możliwość wyleczenia wszystkich obrażeń bez potrzeby cofania się do bazy.
Mid laner z przewagą kilku poziomów może zejść ze swojej linii i zrobić przewagę ataku na jednej z linii pobocznych. Jeśli dwa lub trzy takie próby zakończą się sukcesem w pierwszych minutach meczu, drużyna atakująca zdobędzie sporą przewagę nad przeciwnikami. Po pierwsze dlatego, że otrzymają punkty doświadczenia i walutę za zabicie postaci drużyny przeciwnej. Po drugie, uśmierceni gracze muszą zaczekać chwilę na ponowne pojawienie się w grze, a następnie poświęcić cenne sekundy na pokonanie drogi ze swojej bazy do frontu swojej linii, co przekłada się automatycznie na utratę punktów doświadczenia za ginące na linii creepy.
Przykłady postaci najczęściej granych na pozycji mid:
Carry
Carry to nieprzypadkowo nawiązanie do niesienia, w tym przypadku drużyny. Carry to najważniejsza pozycja i na ogół pozostali czterej gracze tak układają aktywność, żeby carry mógł jak najszybciej zebrać jak najwięcej doświadczenia i waluty, by siać postrach w szeregach drużyny przeciwnej. Gracz na tej pozycji gra na ogół w linii safe lane, ale zdarzają się wyjątki (potwierdzające regułę).
Zależnie od postaci, rola carry ma mniejszą lub większą dynamikę i różne okresy czasowe, w których osiąga pełnię zdolności bojowych. Na ogół prawdopodobieństwo wygrania meczu jest wprost proporcjonalne do przyrostu czasu, w którym graczowi carry nie przeszkadza się w „farmieniu” (czyli pozyskiwaniu punktów doświadczenia i waluty). Zakłócenie tego procesu i zdobywanie fragów na postaci carry jest najprostszym środkiem do neutralizacji tego niebezpieczeństwa.
Przykłady postaci dobrze sprawdzających się w roli carry:
Off-laner
Gracz na pozycji off-lanera staje na przeciwko carry drużyny przeciwnej. Pełni zatem strategiczną rolę przeszkadzania najważniejszej postaci we wrogiej drużynie. Musi nie tylko wykazać się sprytem i żywotnością, ale także musi potrafić zadać dużo obrażeń w krótkim czasie (tzw. bursty), co podnosi rokowania sukcesów w zasadzkach, szczególnie w pierwszej fazie gry. Off-laner często pozostaje na linii sam, zwłaszcza w formacie 2-1-2 — gdy jego support teleportuje się na safe lane lub podchodzi do mid lanera by stworzyć przewagę w trakcie ataku.
Off-laner nie ma aż tak dużej presji na zdobywanie doświadczenia i waluty jak carry, zwłaszcza dlatego, że grając na przeciwko zdolnego gracza supportującego trudno o tzw. last hity, czyli ciosy uśmiercające mobki dające punkty XP. Nie oznacza to oczywiście, że taka postać może sobie stać pod swoją wieżą i spokojnie czekać na pomoc własnego middera czy carry.
Do topowych off-lanerów zaliczyć można następujące postaci:
Jungler
Poruszający się po „lesie”, unikający zabierania punktów doświadczenia postaciom na liniach, czasem też pomagający postaci carry poprzez stackowanie mobków w dżungli — to kluczowe charakterystyki junglera. Gracz na tej pozycji musi cechować się wyjątkowym wyczuciem czasu i być stale zorientowany względem tego, co dzieje się na każdej z linii, by wiedzieć w którym momencie stworzyć przewagę dla swojej drużyny. Kluczowa jest efektywna komunikacja i często też poświęcanie swojej „farmy” dla dobra zespołu. Postać wybierana do tej roli na ogół cechuje się także tym, że posiada umiejętności samo-leczenia. Może również tworzyć własne minionki lub przejmować te z dżungli i za ich pośrednictwem prowadzić walkę.
Warto pamiętać, że scenariusz rozgrywki z junglerem nie zawsze jest możliwy i sensowność ustawienia postaci w takiej roli w dużej mierze zależy od składu drużyny przeciwnej. Granie junglerem wymusza osłabienie jednej z linii, co może pociągnąć za sobą duże problemy. Przykładowo, off-laner będący postacią walczącą w zwarciu, będzie mieć trudność w utrzymania linii, mając na przeciw siebie dwie postaci dystansowe. Podobnie osamotniony carry, nawet dystansowy, może być łatwym atakiem mając na przeciwko siebie sprawny duet off-lanera z ofensywnie grającym supportem.
Postaci najczęściej wybierane do grania w dżungli:
Roamer
Granie w roli roamera wymaga doświadczenia, kunsztu i bardzo dobrej znajomości mechanik Doty. Roamer z definicji nie zagrzewa jednego miejsca na dłużej, jego siłą jest pojawianie się w najmniej oczekiwanych sytuacjach. I chodzi tutaj o wspomniane wcześniej, tradycyjne tworzenie przewagi liczbowej na liniach. Markowe zagrania dobrego roamera to uśmiercanie kurierów noszących przedmioty, dobijanie postaci wycofujących się do bazy, by się wyleczyć, czy ataki jeden na jeden prowadzone we wrogiej dżungli.
Postaci grające w tej roli muszą mieć bardzo specyficzne umiejętności, takie jak zdolność przemieszczania się na długich dystansach po mapie w bardzo krótkim czasie lub umiejętność ataków z zupełnego ukrycia. Dlatego lista możliwości dla pozycji roamera jest bardzo ograniczona. Pula postaci spełniających takie wymagania jest mniejsza niż dziesięć. Do najczęściej wybieranych zaliczają się:
Jak obstawiać Dota 2 i inne gry MOBA?
MOBA są grami drużynowymi, zatem dostępne zakłady bukmacherskie MOBA przypominają te, które można spotkać w przypadku innych sportów zespołowych. Istnieją oczywiście pewne wyjątki. Jednym z nich jest to, że w meczach turniejowych nie ma remisów. Dodatkowo potyczki mają zazwyczaj format best of three czyli grania do dwóch zwycięstw.
W ofercie zakładów bukmacherskich Dota 2 potencjalny gracz znajdzie zatem:
- typy i kursy na mecze pomiędzy drużynami, zazwyczaj w ramach rozgrywek turniejowych;
- typy i kursy na region, z którego będzie pochodzić zwycięzca w danym turnieju;
- typy i kursy na zwycięstwo drużyny w danym turnieju.
Inne, rzadziej spotykane zdarzenia możliwe do obstawienia to na przykład:
- typy i kursy z handicapem;
- typy i kursy na kolejność wygrywania potyczek w best of three;
- typy i kursy na którąś ze statystyk meczu, np. łączną liczbę śmierci postaci.
Zakłady na Dota 2 można zawierać w każdy z dostępnych sposobów czyli przez witrynę internetową, aplikację mobilną lub w placówkach naziemnych.
